9 koplopers roepen op tot Meer Sociale Waarden in de Bouw

  • 30 september 2016

Op 26 september jongstleden tekende bestuurslid Klaas Bakker namens Vereniging DNA in de Bouw een het manifest: “Bouwen met Waarde(n)”, samen met 8 andere organisaties (Rockwool, Heijmans, MVO Nederland, Royal Haskoning DHV, VACPunt Wonen, OVG Real Estate, De Groene Zaak en de Dutch Green Building Council), . Hannie Stappers, Director Public Affairs bij Rockwool, overhandigde het manifest vervolgens aan Ferdi Licher, programmadirecteur Bouwen en Energie van het Ministerie van Binnenlandse Zaken.

Sustainable Development Goals

Dit manifest staat niet op zichzelf, maar is geïnspireerd door “de 2030 agenda voor duurzame ontwikkeling”. Precies een jaar geleden, op 25 september 2015 is deze door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties aangenomen. De kern van deze Agenda zijn 17 zogenoemde Sustainable Development Goals (SDG’s) en 169 onderliggende subdoelstellingen of targets. De goals en targets bouwen voort op de Millennium Development Goals (MDG’s) die eind 2015 zijn afgelopen, en op andere internationale overeenkomsten op het gebied van duurzaamheid. De gemaakte afspraken zijn niet wettelijk bindend, maar een inspanningsverplichting. Landen worden opgeroepen om de mondiale SDG’s te vertalen naar nationale doelstellingen en beleid.

De stakeholders van het Manifest Bouwen met Waarde(n) vragen aan overheid en bedrijfsleven vooral aandacht voor vier van de zeventien SDG’s, die positief beïnvloed kunnen worden door expliciet te sturen op prestaties op sociale waarden in gebouwen:

  • Gezondheid en welbevinden in de gebouwde omgeving
  • Leefbare en duurzame steden
  • Duurzame consumptie en productie (circulaire economie)
  • Acties ter voorkoming van de klimaatverandering

Sociale duurzaamheid van gebouwen omvat onder meer de thema’s gezondheid en comfort, toegankelijkheid, veiligheid, aanpasbaarheid en impact op de omgeving.Binnen het publieke speelveld zijn er volgens de ondertekenaars van het manifest tenminste vier instrumenten die gebruikt kunnen worden om sociale prestaties tot een verplicht onderdeel van de bouwregelgeving te maken:

  1. Het nieuwe Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL 2018)
  2. De nieuwe Wet Kwalititeitsborging voor het Bouwen (Wkb, gefaseerd vanaf 1 januari 2017)
  3. Maatschappelijk Verantwoord Inkopen en Aanbesteden
  4. Nearly Zero Energy Buildings (2021).

Sociale impact in de Gebouwde Omgeving

Het Manifest adviseert overheid en bedrijfsleven om eerst de meest kritieke prestatie-indicatoren (KPI’s) op te stellen. Voorbeeld is het verminderen van de sociale impact van brand en van geluid. Verder zou de sociale impact gewaardeerd moeten worden in het inkoop en aanbestedingsproces.

In het manifest wordt ook aangedrongen op dataverzameling aan de hand van bijvoorbeeld Kadaster, CBS, IFV, Verbond van Verzekeraars en Stichting Salvage. Deze data is nu nog niet gelinkt, maar is wel cruciaal voor meting en trendanalyse. Ook communicatie naar de markt, monitoring door overheid en jaarlijkse rapportering van de behaalde resultaten aan en Sociale Impact Rapportage wordt aanbevolen. Worden de doelstellingen niet gehaald, dan moet het beleid worden bijgesteld.

DNA en Sociale Waarden

In juni dit jaar heeft DNA al het manifest voor sociale duurzaamheid getekend, behorend bij het nieuw ontwikkelde tool AQSI, dat sociale duurzaamheid van gebouwen meetbaar heeft gemaakt. Aandacht voor prestaties op het gebied van sociale waarden in gebouwen zou vanzelfsprekend moeten zijn, maar is dat nog niet. Met dit tweede manifest “Bouwen met Waarde(n)”vragen we met andere vooruitstrevende partijen opnieuw expliciete aandacht voor dit onderwerp.

 


Ecowijk De Kiem flinke impuls voor energieneutraal wonen in Arnhem

  • 11 augustus 2016

In de nieuwe woonwijk Schuytgraaf wil de gemeente Arnhem een duurzame modelwijk realiseren met 50 koopwoningen: ecowijk De Kiem. Tien teams van kleine bouwpartijen ontwerpen en ontwikkelen samen met toekomstige bewoners comfortabele woningen met minimale energiekosten. Geïnteresseerden kunnen kiezen uit 10 zeer verschillende woningen, vrijstaand, geschakeld, gestapeld; energiezuinig gebouwd, met duurzaam materiaalgebruik. Ecowijk De Kiem betekent een flinke impuls voor energieneutraal wonen in Arnhem. Initiatiefnemer DNA in de Bouw stuurt het project aan. De voorverkoop start in september 2016. Als ecowijk De Kiem doorgaat, gaat de bouw in 2018 van start.

Ecowijk De Kiem - Schuytgraaf ArnhemOp www.ecowijkdekiem.nl zijn 10 ontwerpen te bekijken, inclusief tekeningen en prijsindicaties. De woningen zijn voor verschillende doelgroepen bestemd, zoals starters, senioren, gezinnen en alleenwonenden. Belangrijk uitgangspunt van De Kiem is de toekomstige bewoner vanaf het begin nauw te betrekken bij het project en mee te laten praten over ontwerp en realisatie. Niet alleen van zijn eigen woning, maar ook van de wijk. Alle woningen worden volgens de nieuwste bouweisen gerealiseerd. De meeste woningen zijn op korte termijn al te reserveren. De lancering van de Facebook-pagina van ecowijk De Kiem maakte eind juli veel los; de eerste gegadigden meldden zich snel aan.

Op de foto een van de 10 ontwerpen voor De Kiem: een tinyhouse appartement met veel licht waarbij je kiest of je boven of onder woont. Je bepaalt zelf hoe je de woning indeelt en of je dit zelf doet of laat doen.

Interesse in een duurzame woning op een prachtige plek?
Bekijk de website en de Facebook-pagina!

Schuytgraaf - De Kiem veld 3

Ecowijk De Kiem wordt in het zuidelijk deel van veld 3 ontwikkeld, zie de rode driehoek rechts.


Focus op duurzame bouwkwaliteit tijdens congres NulNu 2016

  • 29 juni 2016

Voor de tweede keer organiseerden DNA in de Bouw en Jaarbeurs het congres NulNu. Op maandag 13 juni 2016 pakten we opnieuw uit, met topsprekers en topverhalen. Met sprekers die inspireren met praktische informatie en handvatten bieden voor ieders eigen aanpak. Bijna 100 deelnemers kwamen naar Utrecht om wegwijs te worden in tools en methodieken voor duurzaam ontwerp, toetsing en garantie.

Bouwkwaliteit borgen, berekenen en beoordelen

Vanuit dit thema werkte DNA en Jaarbeurs een inspirerend programma uit. Duurzaamheid biedt in de bouw- en installatiesector grote economische kansen. Met groene groei-ambities als leidraad, is Nederland hard op weg naar een circulaire economie. Dit vooruitzicht is van grote invloed op de kwaliteit van bouwen. Omdat duurzame bouwkwaliteit veel meer inhoudt dan wat het Bouwbesluit voorschrijft, wordt kwaliteitsborging steeds belangrijker.

Grote foto: Alle deelnemers aan het eind op het podium om gezamenlijk te onderstrepen dat we vanaf morgen het verschil gaan maken met duurzame bouwkwaliteit: “Ja, ik wil en maak morgen het verschil!”

Op de congreswebsite lees je meer over het programma.
Hier vind je (binnenkort) ook de presentaties.
Tevens zijn binnenkort videoregistraties van een aantal presentaties te bekijken. Links worden toegevoegd aan deze pagina.

Een van de aanwezige journalisten bood DNA een artikel aan over de presentatie van Harm Valk: Tijd voor AQSI.


Tijd voor AQSI

  • 29 juni 2016

“Mensen zijn de gebruikers van gebouwen, en gebouwen krijgen pas waarde als we weten hoe mensen ermee omgaan. Dat is de kern van sociale duurzaamheid.” Harm Valk (Nieman RI) introduceerde tijdens het NulNu congres 2016 de AQSI tool; een methodiek om de sociale duurzaamheid van gebouwen te beoordelen. Hoe ervaren gebruikers een gebouw en welke impact heeft het op bijvoorbeeld gezondheid of productiviteit? Oh ja, en hoe meet je zoiets? 

“Soms moet je functioneren in een bepaalde ruimte, of je nou wil of niet. Bijvoorbeeld omdat je baas ergens een kantoorruimte heeft gehuurd. Maar hoe beleef jij als gebruiker zo’n gebouw? Of neem bijvoorbeeld scholen. Zou het niet mooi zijn als leerlingen van een VMBO zich simpelweg veilig voelen in hun schoolgebouw?” Harm Valk schetst een aantal voorbeelden van de menselijke beleving van gebouwen, om er vervolgens ontnuchterend aan toe te voegen dat er te vaak gebouwd wordt voor ‘de oplevering’, en dus niet voor ‘de mens’ in een gebouw.

Gebruiksvriendelijk
Als we kijken naar sociale duurzaamheid, dan staat niet de realisatie van een gebouw centraal, maar het traject vanaf de oplevering. Binnen de AQSI-tool wordt onder andere gekeken naar duurzaam gebruik, gezondheid, comfort, veiligheid en onderhoud. Er bestaat al een NEN norm (NEN-EN-15643-3) die het raamwerk biedt voor de beoordeling van sociale prestaties van gebouwen, en AQSI is geheel gebaseerd op deze norm. De methodiek van Nieman kan in wezen worden opgevat als een gebruiksvriendelijke schil; in zijn rauwe vorm is deze NEN-norm namelijk vrij lastig te hanteren (wilt u even deze 170 vragen beantwoorden?).

Subjectiviteit is geen probleem
Na de plenaire introductie wordt er in twee kleine sessies verder gepraat over AQSI. Valk benadrukt dat de focus op het menselijk aspect leidt tot kwalitatieve en subjectieve gegevens. “En dat is niet erg, want je probeert de kwaliteiten van een gebouw in de vingers te krijgen. Er zijn wél 170 aandachtspunten, maar er is geen criterium. De oplossing is dat je bijvoorbeeld drie of vier partijen vanuit verschillende invalshoeken en perspectieven om een oordeel vraagt. Dan ontstaat er gaandeweg een beeld.”

Harm Valk is van mening dat AQSI ook prima gebruikt kan worden voor procesbewaking: “Een mogelijke toepassing is dat je vooraf met de opdrachtgever de voorwaarden en eisen definieert en gedurende het hele proces bewaakt dat je bepaalde sociale kwaliteiten tot aan het eind van de rit behoudt. Dan zet je AQSI in als bewakingsinstrument. Een andere toepassing is dat je een analyse maakt van een bestaand gebouw; dan is het vooral een nieuwe invalshoek.”

“Iedereen zegt dat ze de klant centraal stellen, dit is een manier om te laten zien dat je het meent.” Carl-peter Goossen

DNA in de Bouw ondertekent manifest
Op de AQSI-website is veel informatie te vinden over de ins en outs van de nieuwe methodiek, er worden een paar cases besproken en er staat zelfs een “Manifest Sociale Duurzaamheid” online, https://www.aqsi.nl/nl/ondersteunende-instanties-van-het-manifest/ dat inmiddels is ondertekend door flink wat partijen, waaronder MVO Nederland, De Groene Zaak, Stichting VACpunt Wonen, DGBC, GPR Gebouw, ICDubo, Slimbouwen, de VLA en Activehouse.nl. Sinds 13 juni steunt ook DNA in de Bouw officieel de AQSI-tool. Voorzitter Carl-peter Goossens ondertekende tijdens het NulNu congres het manifest. Tijd voor AQSI!

Door Anton Coops (Contentpoint)


Duurzame modelwijk met bewonersparticipatie

  • 4 juni 2016

In het zuidelijk deel van veld 3 in de nieuwe wijk Schuytgraaf wil de gemeente Arnhem een duurzame modelwijk met bewonersparticipatie realiseren. Op verzoek van de gemeente ontwerpt en ontwikkelt DNA in de Bouw hier circa 50 duurzame woningen.

Het wordt een bijzonder veld: toekomstige bewoners kunnen kiezen uit woonconcepten met uiteenlopende duurzaamheidsthema’s als uitgangspunt, maar in ieder geval Nul op de Meter. Indien er heel veel belangstelling is, kan dit uitgebreid worden tot 100 woningen. De bouw gaat in 2018 starten.

Belangrijk uitgangspunt van dit project is het stimuleren van sociale verbanden zowel binnen het project, als binnen Schuytgraaf. De toekomstige bewoner wordt vanaf het begin nauw betrokken bij het project en praat mee over ontwerp en realisatie. Bewonersparticipatie in optima forma!

Tien verschillende woonconcepten

Schuytgraaf-P. Brouwer 2Schuytgraaf is een nieuwe wijk ten zuidwesten van Arnhem, dichtbij de binnenstad en met een landelijk karakter. Tot en met 2028 worden er ruim 6.000 woningen gebouwd voor zo’n 15.000 bewoners.
Veld 3 wordt in clusters van groepjes woningen verdeeld. Het aantal is groot genoeg om het project financieel haalbaar te maken en klein genoeg om besluitvorming goed te laten verlopen. Tien DNA-leden zijn aan de slag met een duurzaam woonconcept. Een DNA-lid stelt zelf een consortium samen om het project daadwerkelijk te realiseren. En is zelf verantwoordelijk om bewoners te werven voor zijn of haar idee.

Ruimtelijk en financieel haalbare cases

Eind 2016 wordt duidelijk of één of meerdere concepten een haalbare case opleveren, zowel ruimtelijk als financieel. Een onafhankelijke toetsingscommisie beoordeelt of projecten voor uitvoering in aanmerking komen. De commissie toetst onder meer of de indiener met een nZEB-berekening aantoont dat het concept voldoet aan de (bijna) energieneutrale norm en of de meerwaarde van het project voor duurzaamheid in de breedste zin van het woord bewezen is. Ook de betrokkenheid van de toekomstige bewoners en hun aantoonbare belangstelling, weegt aanzienlijk mee.

Lees het nieuwsartikel van augustus over Ecowijk De Kiem

Naar de website van de ecowijk

 

 


Congres NulNu 2016: Bouwkwaliteit borgen, berekenen en beoordelen

  • 13 april 2016

Duurzaamheid biedt in de bouw- en installatiesector grote economische kansen. Met groene groei-ambities als leidraad, is Nederland hard op weg naar een circulaire economie. Dit vooruitzicht is van grote invloed op de kwaliteit van bouwen. Omdat duurzame bouwkwaliteit veel meer inhoudt dan wat het Bouwbesluit voorschrijft, wordt kwaliteitsborging steeds belangrijker.
Er zijn vele tools en methodieken beschikbaar om te borgen, berekenen en beoordelen. Hoe raak je wegwijs? Welke selecteer je voor ontwerp, of voor toetsing en garantie? Hoe doe je het goed?

Voor de tweede keer organiseren DNA in de Bouw en Jaarbeurs het congres NulNu. Op maandag 13 juni 2016 pakken we opnieuw uit, met topsprekers en topverhalen. Met sprekers die inspireren met praktische informatie en handvatten bieden voor ieders eigen aanpak. Wie wegwijs wil worden in tools en methodieken voor duurzaam ontwerp, toetsing en garantie, mag NulNu 2016 niet missen.

Meer lezen op de congreswebsite

banner-home-NulNu16