DNA coördineert Europees project rondom kosteneffectieve energieneutrale nieuwbouw

  • 23 mei 2017

De bouwsector lijkt het gestelde doel niet te gaan halen in Europa. Hoewel de nieuwbouw vanaf 31 december 2020 volgens Europese regelgeving bijna energieneutraal dient te zijn, is het huidige tempo van ontwikkelingen in de bouwsector te laag. Eén van de vastgestelde oorzaken hiervan is dat (bijna) energieneutrale nieuwbouw als te duur wordt gezien. Europa heeft daarom een ruime Horizon 2020 subsidie beschikbaar gesteld voor internationale samenwerkingsverbanden die een goed plan hebben om de Europese bouwsector te helpen om de kosten te reduceren in de (bijna) energieneutrale nieuwbouw.

DNA is sinds 1 mei 2017 coördinator van het Europese project A-ZEB: Affordable Zero Energy Buildings. Met in totaal 8 partners uit 6 landen wordt in dit 30 maanden durende project een integrale methodologie ontwikkeld om kosteneffectief energieneutraal te bouwen. Bestaande technische, procesmatige en beleidsmatige oplossingen worden verzameld, doorontwikkeld en geïntegreerd. Vervolgens worden trainingsprogramma’s gemaakt voor verschillende doelgroepen in de bouwsector om zich deze kennis eigen te kunnen maken. Deze worden via bestaande en nieuwe online en offline platforms verspreid. De partners zijn divers: drie kennisinstituten, een universiteit, een woningcorporatie, een middelgrote en een grote aannemer en wij als vertegenwoordiger van de MKB duurzame ondernemer in de bouw. De partners komen uit Italië, Spanje, Bulgarije, Duitsland, Frankrijk en Nederland. Door de hoge diversiteit aan context, achtergrond en competenties wordt veel verwacht van de kruisbestuiving.

Een centrale plek voor de mens in de technische projectontwikkeling

De Nederlandse inbreng zal zich in het bijzonder richten op kosten- en waardenoptimalisatie via procesoplossingen en methodieken. Denk daarbij aan onder meer aan de inzet van procesregie, ketenintegratie, lean, value engineering en systems engineering. Er zijn al meerdere mooie voorbeeldprojecten in Nederland waar hiermee gewerkt is en waarvan de lessons learned ontsloten kunnen worden voor een breder publiek.

 

 

Daarbij zal specifieke aandacht uitgaan naar het explicieter verbinden van de technische oplossingen met de eigenlijke vraag van de gebruiker: welke (extra) waarden leveren de technische prestaties van het kosteneffectieve, energieneutrale gebouw voor de gebruiker? Waar wordt deze uiteindelijk nu werkelijk blij van? De technische oplossing is in essentie een middel om die waarden te realiseren. Regelmatig echter, zeker als techneuten, verwarren we het middel met het doel. Energieneutraal is niet het doel. Wel bijvoorbeeld comfort, gezondheid, veiligheid en het voortbestaan van onze planeet en maatschappij. Hoe kunnen we de mens en zijn levensbehoeften, zijn verlangens, weer een centrale plek geven in de “technische” projectontwikkeling? En hoe kan dit inzicht ons verder helpen om bereidheid te creëren in de markt om te investeren in energieneutrale nieuwbouw?

 

DNA hoopt vele belanghebbenden in de Nederlandse bouwsector de komende jaren te betrekken bij deze opgave en te inspireren en verrijken met de resultaten uit dit internationale project.

 


Oproep presentaties Nederlands-Vlaams NZEB symposium

  • 13 mei 2017

Jouw presentatie op 24 oktober 2017 op het gerenommeerde NZEB symposium in Antwerpen? Voor de 16e keer organiseert Kennisplatform Energieneutraal Bouwen Pixii (voorheen Passiefhuis Platform) dit event en dit jaar voor het eerst samen met vereniging DNA in de Bouw. Abstracts over intelligente renovatie, slimme wijken, wijkrenovatie en circulair bouwen kunnen tot 11 juni 2017 worden ingediend.

Het NZEB symposium is een toonaangevend podium in België dat wetenschappelijk onderzoek en de praktijk van energieneutraal bouwen met elkaar verbindt. Met de Nederlands-Vlaamse samenwerking tussen DNA en Pixii krijgt het nu een internationaal karakter.

Een wetenschappelijk comité beoordeelt de abstracts op basis van de graad van innovatie, het wetenschappelijke karakter, de praktijk- en doelgroepgerichtheid en de marktpotentie. Bij een positieve evaluatie presenteert de inzender het onderwerp op het NZEB symposium op 24 oktober in Antwerpen en via een artikel in het symposiumboek (zie voor een indruk het symposiumboek 2016). Presentaties en teksten worden ook digitaal beschikbaar gesteld op de website. Abstracts kunnen tot 11 juni worden ingediend. Hier is te lezen aan welke voorwaarden dat moet voldoen.

De ‘slimme GEIT’-award wordt uitgereikt voor de beste bijdrage rond het thema gebouw, energie-efficiëntie, innovatie of techniek. Deze is vorig jaar voor het eerst uitgereikt, aan Marc Delghust van de UGent.

Internationale samenwerking symposium energieneutraal bouwen

In België gebeurt veel op het gebied van energieneutraal bouwen, enkele regio’s zijn koploper in Europa. Dat geldt ook voor onderzoek op dit vlak en Pixxi is er een spil in. DNA heeft eerder met Pixii samengewerkt in het Europese project PassReg. Het NZEB symposium is een toonaangevend podium dat wetenschappelijk onderzoek en de praktijk van energieneutraal bouwen met elkaar verbindt. In Nederland bestaat dat niet op dit niveau van diepgang en niet met deze focus. DNA in de Bouw is verheugd om opnieuw met Pixii samen te werken om internationale kennisuitwisseling over energieneutraal bouwen en renoveren te stimuleren.

Meer dan 200 bouw- en installatieprofessionals verzamelen zich elk jaar op het NZEB symposium om hun ervaringen in energieneutraal bouwen te delen en om de nieuwste trends, technieken en baanbrekend onderzoek te ontdekken. Het symposium wordt ook bezocht door Nederlandse deelnemers. DNA hoopt dat de samenwerking leidt tot nog meer sprekers en deelnemers uit Nederland en dat de kennisuitwisseling tussen beide landen zo verder gestimuleerd wordt.

 


DNA in de Bouw tekent voor de realisatie van 61 woningen in ecowijk De Kiem

  • 8 mei 2017

Op 7 april jongstleden was na ruim een jaar keihard werken het feestelijke moment eindelijk daar: 5 consortia konden samen met DNA in de Bouw de projectovereenkomsten tekenen met gemeente Arnhem. Rond 2018 zullen we gezamenlijk ecowijk De Kiem realiseren met 61 nieuwe BENG woningen, op een prachtige plek binnen Locatie 3.0 in de wijk Schuytgraaf.

De aanleiding

De aanloop naar dit project is eigenlijk al enkele jaren terug gestart, toen DNA in de Bouw in een vroeg stadium met de gemeente Arnhem meedacht over de mogelijkheden van het ontwikkelen een vergaand duurzame wijk in Schuytgraaf. Onze vereniging is in basis geen ontwikkelende partij, maar wel een verzameling van kundige lokale ontwerp- en bouwpartijen die al jaren voorop lopen in het duurzame bouwen: een nieuwe aanpak in techniek, maar ook in de manier waarop samengewerkt wordt gedurende het ontwerp- en bouwproces. Het primaire doel van de vereniging is het kennis delen met elkaar en met andere organisaties. Niet alleen binnen Nederland, maar inmiddels ook in Europa, zoals via het inmiddels afgeronde Europese project PassReg, dat beoogde de passiefhuistechnologie verder te verspreiden en implementeren in Europa.

Vanuit deze bevlogenheid en kennis en ervaring, heeft de gemeente Arnhem DNA in de Bouw halverwege vorig jaar de kans gegeven in zeven maanden aan te tonen met haar leden een levensvatbaar plan te kunnen maken voor in totaal 50 duurzame woningen, waarna de grond afgenomen zou moeten worden met een aanbetaling. Elke projectontwikkelaar weet dat zeven maanden aanloop kort is, heel kort…maar we grepen deze kans om eindelijk als leden samen iets unieks te mogen realiseren graag en met beide handen aan!

De inzet – maximale ambitie

In juni 2016 konden we van start met 10 consortia en een overkoepelende projectleiding vanuit DNA. We hadden onze ambitie hoog gesteld. Niet alleen moesten de woningen Bijna Energie Neutraal zijn  (de BENG norm), maar ook zetten we hoog in op bijvoorbeeld materiaalgebruik, en de wijk als geheel moest een zogenaamde “ecowijk” zijn, met veel groene ruimte, hoge biodiversiteit, sterke sociale cohesie en collectieve voorzieningen. Door de korte ontwikkelperiode konden we er geen collectief particulier opdrachtgeverschap van maken (waarbij toekomstige bewoners volledig leidend zijn), maar we kozen voor een gulden middenweg door de bewoners zo snel en zoveel mogelijk te betrekken, terwijl we de besluitvorming en projectleiding in eigen hand hielden om voldoende tempo te kunnen maken. Ons streven was, en is nog steeds, om de wijk een inspiratie- en voorbeeldproject te maken om de lat overal in het land flink hoger te leggen als het gaat om duurzame nieuwbouw.

Pionieren

DNA in de Bouw staat voor een andere manier van samenwerken, waarbij alle ketenpartners vroeg in het (ontwerp-)proces betrokken worden, kennis en data open gedeeld worden en gezocht wordt naar een gezonde balans tussen individu en collectief, en tussen de verschillende waarden die een project moet opleveren: belevingswaarde, toekomstwaarde, gebruikswaarde, financiële waarde et cetera. In de traditionele bouwsector is dit verre van gebruikelijk, vooral niet als het gaat om 10 verschillende consortia die elkaar makkelijk als concurrent zouden kunnen beschouwen. DNA heeft echter stevig gestuurd op de bewaking van haar kernwaarden en de nieuwe manier van werken. Op verschillende momenten afgelopen jaar stonden we op een kruispunt met elkaar om terug te vallen in oude patronen of juist te kiezen voor de nieuwe weg, hoe spannend en onbekend ook. En naarmate het project vorderde en de belangen en risico’s toenamen, kreeg deze keuze ook meer lading. En liepen we regelmatig aan tegen (onbedoelde) barrières in het huidige systeem. We bleven echter geloven in onze aanpak. Mede omdat we binnen twee maanden, met name via de social media, een groep van honderden trouwe volgers hadden opgebouwd uit het hele land, die ons bevestigden dat er een markt is voor een nieuwe, werkelijk duurzame manier van wonen en ook werken. Zij waren al deze maanden onze inspiratiebron om niet op te geven, maar door te gaan.

De eerste concrete beloning

Maar op 7 april jongstleden, enkele maanden later dan gepland, voelden we eindelijk de eerste concrete beloning van onze moeite, toen we in staat bleken op basis van degelijke plannen de aanbetaling voor de grond te doen waarop binnenkort 61 woningen gerealiseerd zullen worden. In een ecowijk die ontwikkeld wordt met en voor de toekomstige bewoners. Een door traditionele partijen in eerste instantie nauwelijks mogelijk geachte opgave lijkt nu toch echt te gaan gebeuren. Met een doelgroep die nog nauwelijks herkend wordt als serieus door de gemiddelde ontwikkelaar en makelaar, maar in dit project heeft laten zien werkelijk te bestaan, in grote getale in het hele land. Een doelgroep die staat te popelen om op een andere, vergaand duurzame manier te wonen.

De volgende uitdaging

De komende negen maanden hebben we als projectteam de opgave om de plannen samen met toekomstige bewoners en de gemeente klaar te maken voor uitvoering. Definitief stedenbouwkundig plan, definitieve ontwerpen, vergunningen,  financieringen voor de kopers, inrichting openbare ruimte, voorzieningen, bouwrijp maken van de grond et cetera. De verwachting is dat we eind 2017 of begin 2018 zullen starten met bouwen. Ook zullen we gaan starten de opgedane kennis te delen, onder meer via het nieuwe Europese kennisproject AZEB (affordable zero energy buildings) dat 1 mei jl. is gestart. Ecowijk De Kiem is één van de pilotprojecten in dit driejarige grootschalige project waarbij het verlagen van de prijs en verhogen van de kwaliteit van energieneutrale nieuwbouw centraal staat. We hebben er zin in!

 

Wil je dit project ook volgen? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief op www.ecowijkdekiem.nl!