DNA expertmeetings programma najaar 2019

  • 11 juni 2019

Voor herfst en najaar 2019 heeft DNA in de bouw een superinteressant programma met expertmeetings in het verschiet. Zet de onderstaande data in je agenda en klik door om je aan te melden! 

29 augustus 2019

BENG en nZEB-tool geanalyseerd en vergeleken – deel 1
DNA-voorzitter Carl-peter Goossen gaat in op hoe de BENG wetgeving tot stand is gekomen en waar je als ontwerper, ontwikkelaar en als bouwer rekening mee moet gaan houden. (2e deel serie op 19 september)

5 september 2019  (alleen voor leden)

ALV DNA in de bouw met (feestelijke!) kennismaking AZEB-methologie – betaalbaar energieneutraal bouwen in 27 ontwerpstappen én stand van zaken WNR.

19 september 2019

BENG en nZEB-tool geanalyseerd en vergeleken – deel  2
Afstudeerder Tunç Pektas en Clarence Rose presenteren de resultaten van het onderzoek hoe de nZEB-tool ten opzichte van BENG staat. (1e deel serie op 29 augustus)

3 oktober 2019

Expertmeeting Zomercomfort in een superzuinig gebouw met Carl-peter Goossen (workshop installatietechniek in samenwerking met KERN)

24 oktober 2019

Expertmeeting – Wijken zonder gasaansluiting – kansen en knelpunten: o.l.v. Peter Smit

21 november 2019

Renovatiepuzzels met ventilatie o.l.v. Nicolaas van Everdingen ism. Fresh-air en Tegnis (workshop installatietechniek in samenwerking met KERN)

Praktische informatie

De expertmeetings vindt plaats bij DNA in de bouw, Horaplantsoen 20 in 6717 LT Ede.
Tenzij anders vermeld: DNA-leden nemen gratis deel, andere geïnteresseerden: 25,00 euro ex kosten en btw.

Er komt ook een reeks avonden over de AZEB methode, data zijn spoedig bekend.


Balansventilatie in een energiezuinig gebouw niet ingewikkeld

  • 11 juni 2019

De expertmeeting op 6 juni 2019 stond in het teken van een hot installatietechnisch issue in een energiezuinig gebouw: balansventilatie. Voor een volle zaal geïnteresseerden duidden Nicolaas van Everdingen en Clarence Rose de samenhang en mogelijkheden voor een ventilatieontwerp en werden de toehoorders bewust van de randvoorwaarden voor een goed werkend ventilatiesysteem. Het hoeft helemaal niet ingewikkeld te zijn om een gebouw van een gezond binnenklimaat te voorzien. Het Bouwbesluit is een goede richtlijn voor het dimensioneren van je WTW-toestel, maar het ontwerp moet je heel goed afstemmen op het gebruik en de mogelijkheden in het gebouw.

expertmeeting DNA balansventilatie

Nicolaas van Everdingen deed de aftrap en maakte het publiek bewust van de randvoorwaarden voor een goed werkende balansventilatie. Uiteraard is dat niet alleen het Bouwbesluit maar ook bijvoorbeeld een luchtdichte gebouwschil, voldoende ventilatie voor een hoge luchtkwaliteit maar ook weer niet te veel. Luchtkwaliteit is een samenspel van vele factoren; een lage concentratie aan CO2 en fijnstof, voldoende luchtvochtigheid in de winter. Richtwaarden voor luchtverversing, zoals in de normaalstand rond 0,4 keer per uur in een woning, helpen daarbij. Maar we kijken juist heel specifiek naar het gebruik en de mogelijkheden in een gebouw. Meer met minder in de ventilatietechniek begint met een luchtdichte gebouwschil en efficiënt gebruik van de ventilatieluchtstroom. Hoe ontwerp je een goed afgestemde balansventilatie?

Balansventilatie: normaalstand versus maximaalstand

Clarence Rose bracht gaf helderheid over halfbegrepen normen en ventilatierichtlijnen: balansventilatie met doorstroom voldoet in al haar facetten aan het Bouwbesluit. Daarin wordt trouwens voor woningen slechts de te installeren ventilatiecapaciteit voorgeschreven, dus de capaciteit in de maximaalstand. En er zijn juist specifieke regels opgenomen ten gunste van een ontwerp met doorstroomventilatie.

Voor een goed werkende balansventilatie is juist de normaalstand van belang: Wat gaat er in en uit het gebouw en krijgen de gebruikers voldoende verse lucht in alle ruimtes? Dit is afhankelijk van de bezetting en de activiteiten. In de nZEB-tool is een CO2-calculator opgenomen voor het ontwerp van minimale debieten in een ruimte en om de CO2-concentratie in te kunnen schatten in een bepaalde situatie.

Met minder lucht meer ventileren

Een van de bottlenecks is dat installateurs de wetmatigheden van energieneutrale gebouwen niet voldoende kennen en op waarde schatten voor het installatieontwerp. Zo behelst een luchtdichte gebouwschil direct een groot voordeel voor balansventilatie: De luchtstroom komt daar waar je hem hebben wilt, en wel – als het goed is – ongestoord en dus volwaardig. Hierdoor kun je met minder lucht meer ventileren. En sterker: je kunt lucht zo door een gebouw laten stromen dat je met dezelfde toevoerlucht meerdere ruimten achter elkaar kunt doorstromen en met weinig lucht constant verversen. Dit heet doorstroomventilatie en het leidt tot een veel rustigere ventilatie en gezondere binnenlucht met een aangename luchtvochtigheid in alle seizoenen.

Bovendien kun je met deze ventilatiestrategie veel gedifferentieerder intunen op de werkelijke behoefte en in een veel grotere fluctuatie qua bezetting: met dezelfde machine kun je een klein gezin, maar ook een groot verjaardagsfeest van voldoende lucht voorzien.

Luchtkwaliteit slaapkamer bepaalt slaapkwaliteit

De aanwezigen oefenden het bepalen van de ventilatiedebieten in de normaalstand. Bij woningen begin je met het ontwerp van de slaapkamers. Hierin voer je altijd voldoende verse lucht toe. Immers is de slaapkwaliteit sterk afhankelijk van de luchtkwaliteit in de slaapkamer. Deze lucht kan vervolgens overstromen in andere ruimtes, in afvoerruimtes zoals een badkamer.

expertmeeting DNA balansventilatie

Je kunt deze lucht ook heel goed laten overstromen naar de woonkamer en afzuigen in de keuken. En dat is juist gunstig voor de luchtkwaliteit: bakken en koken zijn de ergste fijnstofbronnen in een woning. Door in de keuken extra afzuigcapaciteit aan te brengen, zuig je in korte tijd al het fijn stof af uit de keuken, dat de recirculatiekap niet te pakken heeft gekregen. Daarmee blijft ook de warmte van het koken in de winter binnen het gebouw.

Doorstroomventilatie verrassend eenvoudig

In de tussendoor oplaaiende discussies hielp de doorgewinterde passiefhuisexpert Clarence Rose menigeen af van oude denkpatronen over ventilatie. Doorstroomventilatie is verrassend eenvoudig en overtuigt door de synergie in energieneutrale gebouwen. Zo kan bijvoorbeeld ook een balansventilatie voor een klein gezin de woonkamer tijdens een groot verjaardagsfeest van voldoende lucht voorzien. Hoe dit werkt staat centraal in de blog Ventileren: beter met doorstroomventilatie van Clarence Rose op Gawalo.nl.

Tip voor installateurs die verder willen

Wil je je verder ontwikkelen op het gebied van energiezuinig ontwerpen en installeren? In de Praktijkcursus Energieneutraal bouwen is een verdieping installatietechniek opgenomen. de opleiding is te volgen bij Kennisinstituut KERN.

Deze expertavond maakt deel uit van de driedelige kennisreeks passiefhuis voor installateurs.

 


De geheimen van energieleverende ramen

  • 10 juni 2019

Ramen en deuren zijn vaak de grootste warmtelekken in een gebouw. In passieve gebouwen is het precies andersom en dragen ramen juist bij aan een zeer lage energiebehoefte. Helaas werkt de kozijnindustrie in Nederland met achterhaalde kwaliteitscriteria en lopen we achter op de internationale ontwikkelingen. Dat moet en kan veranderen! In de DNA-expertmeeting op 11 juli 2019 gaan we onder leiding van voorzitter Kennisinstituut KERN Clarence Rose in gesprek met Hans Paalman, producent van duurzame houten kozijnen die de energiebalans van geïsoleerde gebouwen perfect in evenwicht brengen.

“Het kan duurzaam, betaalbaar, en het hoeft echt niet ingewikkeld”, meent eigenaar van HPkozijn Hans Paalman. “Isolerende kozijnen, daar begint het mee. Je kunt niet een gevel maken met een Rc van 8 en daar een KVT-kozijn in zetten. Dan kun je net zo goed minder isoleren. Het is een kwestie van comfort en gezondheid, je wil gewoon geen condens op de kozijnen.”

>> Aanmelden expertavond De geheimen van energieleverende ramen

energieleverend kozijn Hans Paalman

Duurzaam en goed isolerend Finti-hout

Paalman: “Met het veel zachtere maar wel echt duurzame en goed isolerende Finti-hout (gemodificeerd grenen) moet je als kozijnproducent anders gaan denken. Vooral als het kozijn zware drievoudige beglazing moet kunnen dragen. De constructieve sterkte ontleent ons kozijn aan het glas zelf. Er komt natuurlijk veel bij kijken om een kozijn luchtdicht te maken. Zo werken wij met een drie kamer-sluiting. Ook over hang- en sluitwerk in energiezuinige gevelopeningen moet je zorgvuldig nadenken. Wij staan continu in gesprek met leveranciers van de metalen hardware.”

Eenvoudig en concurrerend productieproces

Hans Paalman is innovator pur sang en vertelt op de DNA-expertmeeting over de ontwikkeling van zijn gecertificeerde passiefhuiskozijnen (PUP-kozijn – Passive Uni Profile). Vanuit de gedachte van eenvoud en duurzaamheid in alle facetten kwam hij tot het eerste Nederlandse volledig houten gecertificeerd passiefhuiskozijn. Paalmans bedrijf HPkozijn heeft een traditie in bouw en kozijnproductie.

In eigen doorontwikkeling is een kozijn ontstaan dat optimaal werkt als gevelelement in energieneutrale passieve gebouwen. Juist de eenvoudige detaillering ervan leidt tot een flexibel en uiterst toekomstbestendig en duurzaam kozijn, van productie tot onderhoud met een onderhoudscyclus van 15 jaar! Door de minimale aanzichtbreedte komt er veel zonnewarmte binnen, de crux bij passieve gebouwen. O.a. door eenvoud in het productieproces kan zijn kozijn zelfs de concurrentie aan met standaardkozijnen.

Waar moet je op letten bij keuze en ontwerp?

Deze expertmeeting is een duik in de geheimen van energieleverende kozijnen. Je ontdekt waar je op moet letten bij kozijnkeuzes en het ontwerp van gevelopeningen in energieneutrale gebouwen.

Op 11 juli staan vanaf 19u15 de deuren voor je open bij DNA in de bouw, Horaplantsoen 20 in 6717 LT Ede.
DNA-leden nemen gratis deel, andere geïnteresseerden: 19,50 euro ex kosten en btw.

>> Aanmelden expertavond De geheimen van energieleverende ramen

 


AZEB-methode maakt betaalbaar energieneutraal bouwen realiteit

  • 5 juni 2019

Op dit moment vergt energieneutraal bouwen een relatief hoge investering. De drempel verlaagt als het betaalbaarder wordt voor ontwikkelaars, bouwers en bewoners. Dat zal leiden tot versnelling van de energietransitie én implementatie van de Europese richtlijnen. Hoe maak je grote ambities waar én hou je het betaalbaar? Het stappenplan van AZEB is het antwoord: dit is de roadmap voor alle bij de bouw betrokken stakeholders om hoogwaardige betaalbare energieneutrale gebouwen te ontwikkelen. Er is niets nieuws ontwikkeld, AZEB is gebaseerd op bestaande kennis. Het EU-project AZEB (Affordable Zero Energy Buildings) wordt in Nederland uitgevoerd door vereniging DNA in de bouw, er doen 8 partners uit 6 EU-landen aan mee.

De AZEB-methodiek organiseert de soms overweldigende hoeveelheid bestaande oplossingen voor betaalbare bijna-energieneutrale gebouwen (BENG) en faciliteert zowel beleidsmakers als experts. Elk van de 27 stappen staat voor een reeks belangrijke activiteiten en/of beslissingen voor een betaalbare BENG. Ze zijn georganiseerd in de vier belangrijkste projectfasen: initiatief, ontwerp, constructie en gebruik & onderhoud. De meeste stappen zijn onderling gerelateerd en afhankelijk van elkaar. De aangeboden oplossingen zijn technisch, maar ook afkomstig van andere kennisgebieden, zoals financiën, contractering en procesmanagement.

Hier onder de 27 AZEB-stappen, nu nog in het Engels, binnenkort ook beschikbaar in het Nederlands.

EU project AZEB - DNA in de bouw

Samen de klantreis maken

De kern van de AZEB-aanpak is: betrek de benodigde professionals uit alle projectfasen vanaf de initiatief- en ontwerpfase, dan ontstaat een geïntegreerd ontwikkelproces met een multidisciplinair team. Alleen door samen de klantreis te maken wordt een betaalbare BENG realiteit. De ins en outs van elke stap, inclusief suggesties voor hulpmiddelen en methoden om toe te passen, zijn binnenkort te vinden op de AZEB-website. De eerste versie is nu beschikbaar in het Engels.

Bestaande kennis, nieuwe methode

Vanaf 2020 is de uitdaging voor de hele EU om betaalbaar te bouwen met hoge energienormen. Met dit perspectief ontwikkelde AZEB de methode om nieuwbouw BENG’s te realiseren met meer waarde voor minder geld. Het stappenplan is ook voor renovatie bruikbaar. AZEB heeft de bestaande (technische en niet-technische) kennis in Europa geïnventariseerd en samengebracht in deze nieuwe methodologie. Er is geen nieuwe kennis ontwikkeld. AZEB is bruikbaar in de verschillende Europese culturen en klimaatzones.

Eigen aanpak voor een betaalbare BENG

Sommige stappen zijn misschien al bekend bij reguliere projecten. De manier waarop AZEB voorstelt deze stappen te nemen, verschilt echter van hoe we gewend zijn om te ontwikkelen en te bouwen. De methode volgt de reguliere fasen en activiteiten in een bouwproject, maar de aanpak voor een betaalbare BENG is anders.

AZEB Summer School in Nederland

Het laatste jaar van AZEB focust op het uitrollen van de methode in lesmateriaal – onder meer via e-learning – en tal van andere kennisoverdracht. Op 27 augustus 2019 start Kennisinstituut KERN met de 4-daagse Summer School waarin bouwexperts en opdrachtgevers zich deze methodologie eigen kunnen maken.

AZEB heeft financiering ontvangen uit het Horizon 2020 onderzoeks- en innovatieprogramma van de Europese Unie onder nummer 754174. Met AZEB is een bedrag van bijna 2 miljoen euro gemoeid.

DNA is niet alleen deelnemer, maar ook coördinator van het EU-project AZEB: Affordable Zero Energy Buildings. Er werken 8 partijen uit 6 EU-landen aan de methodologie die alle bouwdisciplines voor energieneutraal bouwen integreert, van ontwerpfase tot en met oplevering. Het project duurt van 2017 tot medio 2020.

EU project AZEB - DNA in de bouw