Samen bouwen aan eenvoud die werkt – terugblik Lowtech Congres
- Posted on
- DNA in de bouw
Tijdens het Lowtech Congres 2026 kwamen meer dan driehonderd professionals uit de bouwkolom samen rond één gedeelde overtuiging: het kan eenvoudiger, slimmer en effectiever. Geen zoektocht naar nog meer techniek, maar juist naar oplossingen die zich in de praktijk al hebben bewezen. Het congres in Expo Houten, georganiseerd door DNA in de Bouw, liet zien dat toekomstgericht bouwen niet ingewikkeld hoeft te zijn. Sterker nog: minder techniek kan juist méér opleveren.
Actuele opgaven vragen om een andere benadering
De uitdagingen waar de sector voor staat, vormden de context van de dag. Netcongestie die projecten vertraagt, stijgende bouw- en energiekosten en onvoorspelbare energieprijzen zetten zowel nieuwbouw als renovatie onder druk. Tegelijkertijd blijven de verwachtingen van gebruikers hoog: een comfortabel en gezond binnenklimaat is geen luxe meer, maar een vanzelfsprekendheid.
Juist in dat spanningsveld bood het Lowtech Congres een overtuigend antwoord. Meer dan twintig koplopers uit de praktijk deelden openhartig hun ervaringen, onderbouwd met data, meetresultaten en concrete lessen uit gerealiseerde projecten. Geen abstracte theorie, maar toepasbare kennis waar bezoekers direct mee verder kunnen. Zo ging Jonas Norrby van 09 Ontwerp en Advies in op de vraag hoe ventilatie in gebouwen beter kan worden afgestemd op de werkelijke behoeften, zonder dure systemen of overdimensionering. Daarbij gaf hij inzicht in hoe ontwerpers en bouwers gezonde, betaalbare gebouwen kunnen realiseren met eenvoudige middelen. Rutger Naber van Zehnder en Paul van Uum van Welnu vertelden meer over slimme luchtstromen en warmte voor een duurzaam leefklimaat. Zij deelden de inzichten uit het onderzoeksproject Sunrise-IR, een van de grootste Nederlandse studies naar infraroodverwarming in sociale huurwoningen.
Namens de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland ging Joost Hartlief in op de Europese richtlijnen Energie-efficiëntie (EED) en Energieprestatie van Gebouwen (EPBD), die beide dit jaar in werking treden. Heiko Haasjes van Woonzorg Nederland vertelde meer over het eerste gecertificeerde passiefhuisproject van een woningcorporatie in Nederland. Carl‑peter Goossen van Bouwnext ging in zijn presentatie in op de andere mindset, die volgens hem nodig is om de transitie naar duurzaamheid in de gebouwde omgeving daadwerkelijk te gaan maken.
Bouwen ondanks netcongestie
Netcongestie is vanwege de verregaande elektrificatie in ons land voor veel projecten een directe blokkade. De gevolgen hiervan zijn talrijk, zoals te hoge of lage spanningen, stroomstoringen door overbelasting en het niet kunnen krijgen van een netaansluiting. Kees‑Jan Steenbergen van SensorX liet zien dat wachten op netverzwaring niet altijd nodig is. In plaats daarvan ontwikkelt het bedrijf systemen die piekbelasting verminderen, lokale energievoorziening stabiel houden en projecten toch mogelijk maken. Aan de hand van concrete cases toonde hij hoe woningen, appartementencomplexen en kleinere bedrijven functioneren met een veel lagere netbelasting dan gebruikelijk. Zoals appartementen die dankzij een compact off‑grid basissysteem nog maar 10A per woning nodig hebben, of een woning met werkplaats die met een batterijcontainer en zonnepanelen een stabiele 3×25A en 40A‑voorziening krijgt, zonder dat het net verzwaard hoeft te worden.
Peter‑Paul Smoor van Núna Energy lichtte de Handreiking netbewuste energieconcepten voor nieuwbouwwoningen toe, ontwikkeld in opdracht van onder meer Bouwend Nederland en Techniek Nederland. Deze handreiking biedt overheden, netbeheerders, ontwikkelaars en andere betrokkenen inzicht in maatregelen en kosten om de piekbelasting van nieuwbouwwoningen te verlagen. Zo wordt de schaarse netcapaciteit optimaal benut en kunnen meer woningbouwprojecten doorgang vinden.
>> Hier lees je meer over de presentaties en kun je de sheets downloaden.
Lowtech-route: van theorie naar tastbare praktijk
Naast het inhoudelijke sprekersprogramma bood het congres volop ruimte om low tech zelf te ervaren. De stands van 30 bedrijven vormden samen de zogeheten Lowtech-route: een fysieke wandeling door het bouwproces van een low tech-woning of -gebouw. Van ontwerpprincipes en bouwkundige details tot installatietechnische oplossingen zoals warmtepompen – elk onderdeel liet zien hoe deelkeuzes bijdragen aan het totaalconcept. Bezoekers gingen in gesprek met leveranciers en adviseurs, legden nieuwe contacten en verkenden samen hoe ideeën uit het congres hun weg kunnen vinden naar lopende en toekomstige projecten.
Samen versnellen richting een toekomstbestendige bouw
Het Lowtech Congres 2026 maakte duidelijk dat alle kennis en technieken al beschikbaar zijn om duurzame, gezonde en betaalbare gebouwen te realiseren zonder fossiele energie. DNA in de Bouw liet met dit congres zien hoe kennisdeling en praktijkervaring de transitie daadwerkelijk kunnen versnellen. De deelnemers gingen naar huis met meer dan inspiratie alleen: met concrete handvatten, hernieuwd vertrouwen en het besef dat eenvoud vaak de meest krachtige innovatie is.
Dat het congres aan de verwachtingen voldeed, blijkt ook uit de evaluatie. Bijna 90 procent van de respondenten beoordeelde het congres op een schaal van 1 t/m 5 met een score van 4 of 5. Bijna 45 procent gaf aan nieuwe inzichten in low tech-oplossingen te hebben opgedaan en ruim 60 procent kreeg inspiratie om direct toe te passen in zijn of haar werk. Ruim de helft van de respondenten deed tijdens het congres nieuwe contacten op.
Met dank aan deze sponsors die het congres mogelijk maakten:
Klik op het programmaboekje met alle informatie over de sponsors ->
